تهران – بزرگراه ستاری جنوب – نبش بنفشه یکم – ساختمان نیتاکو – پلاک 98

تفاوت کریر و فورواردر

فورواردر (یا فریت فورواردر) و کریر (خطوط اصلی کشتیرانی یا حمل و نقل) به حوزه حمل و نقل تجارت بین الملل مربوط می‌شود. در تجارت بین‌‌المللی جهت تحویل کالا از فروشنده به خریدار، به شرکت‌های واسطه برای حمل و نقل کالا نیاز است. به این شرکت‌های واسطه کریر و فورواردر می‌گویند. در ادامه مقاله به تعریف، نکات و تفاوت‌ کریر و فورواردر می‌پردازیم. محاسبه هزینه خدمات حمل و نقل به دلیل وجود عناصر و پارامترهای موثر زیاد، فرآیندی پیچیده است. به عنوان مثال برخی شرکت‌های حمل و نقل بین‌المللی، هزینه‌های خاصی در تعیین قیمت اولیه خود لحاظ می‌کنند، در حالی که در همین هزینه‌ها‌ در شرکت‌های دیگر اختیاری (optional) محسوب می‌شوند.

به همین دلیل ضروری است پیش از استفاده از خدمات شرکت‌های حمل و نقل، اطلاعات کاملی از پارامترهای تاثیرگذار در قیمت‌گذاری این شرکت‌ها به دست آورید.

عناوین مقاله:

 

تفاوت کریر و فورواردر

کریر

حمل کننده يا متصدی حمل که در قوانين گوناگون کشور از آن نام برده شده است، شخصی است حقيقی يا حقوقی که حمل و نقل فيزيکی کالا را به عهده دارد. آن‌ها مالک کشتی یا کامیون به نام تجاری خود هستند. همچنین در اکثر کشورها نمایندگی دارند و بین المللی هستند.

از جمله موسسات مربوط به کریر:

* شرکت‌های هواپيمايی

* کشتيرانی

* حمل و نقل جاده‌ای و راه‌آهن

کریر به شرکت‌هایی گفته می‌شود که دارای وسیله نقلیه حمل بار هستند و مسئولیت‌های آن‌ها بر اساس کنوانسیون‌ها، عرف بین ‌المللی و همچنین در قوانین و مقررات داخلی کشورها تا حدود زیادی مشخص و شناخته شده است. این شرکت‌ها به عنوان حمل کننده قانونی کالا شناخته شده‌اند.

این شرکت‌ها وظیفه جابه‌جایی کالا از کشور مبدا به کشور مقصد، توسط روش طراحی شده مطابق با قرارداد را دارند.

وظایف شرکت کریر

شرکت‌های کریر وظایف مشخصی دارند از جمله:

* دقت در تحویل محموله به مقصد و اخذ گواهی‌های مربوطه.

* تامین وسیله نقلیه مناسب جهت حمل، با توجه به مهلت مقرر شده در قرارداد حمل کالا.

* تحویل کالا به گیرنده در محل‌هایی که به وسیله مقامات گمرکی تعیین و اجازه داده می‌شود.

* تخلیه یا نظارت بر تخلیه، شمارش کالا، امضا اسناد کسر، اضافه و آسیب دیدگی.

* تودیع ضمانت‌نامه‌های لازم به ارگان‌های مربوطه جهت اخذ مدارک و اسناد ضروری.

* انعقاد قرارداد حمل و صدور راهنامه.

* تهیه اسناد و مدارک لازم برای امکان سفر از قبیل کارنه ‌تیر، کارنه دو پاساژ، دوزبلاغ، ویزا، بیمه نامه، گواهی قبولی و…

* تحویل گرفتن کالا از فرستنده یا فورواردر و نظارت در بارگیری کامیون از نظر تطبیق مندرجات اسناد حمل با محموله.

* ارائه اسناد کالای مربوط به مقامات گمرکات از مبدا تا مقصد، راه‌‌‌نامه و مراقبت در سالم نگه داشتن پلمپ‌های گمرکی.

* رعایت مسیر مشخص شده و مدت زمان حمل کالای ترانزیتی که مقامات گمرکی تعیین می‌نمایند.

* رعایت مسیر و مدت زمان حمل کالا بر طبق قرارداد حمل.

حقوق کریر

کریر از حقوق خود برخوردار است، این حقوق به قرار زیر است:

* مسئولیت‌های کریری در پرداخت غرامت محدود به موارد مذکور در کنوانسیون C.R.M  و به شرط رعایت مفاد این کنوانسیون از جانب فرستنده و گیرنده کالا خواهد بود.

* تا هنگامی که کرایه و هزینه‌های مربوط به آن پرداخت نشده باشد، کریر می‌تواند اجازه دخل و تصرف در کالا را به صاحب آن ندهد.

* کریر مسئولیتی در قبال مغایرت ناشی از محتویات بسته‌های آکبند یا کانتینرهایی که با پلمپ شماره‌دار سالم به همان نحو که تحویل گرفته شده به مقصد تحویل می‌شود، نخواهد داشت.

* در صورتی که حوادث و عواملی خارج از حیطه اختیارات کریر موجب عدم اجرای تعهد گردد، کریر مسئولیتی در قبال پرداخت غرامت ندارد.

* فرستنده کالا در صورتی که با اظهار نظر خلاف واقع خود از نظر کمیت و کیفیت کالا موجبات زیان یا انجام هزینه‌های غیر عادی را برای کریر فراهم نماید، متعهد به جبران آن است.

* در مواردی که کامیون به انتظار بارگیری یا تخلیه، بیش از حد مقرر معطل نگه داشته شود، مشتری متعهد به پرداخت حقوق توقف خواهد بود.

فورواردر

فورواردر عبارت است از شخص یا شرکت حمل و نقل کالا از یک کشور به کشور دیگر، با استفاده از شیوه‌های حمل دریایی، زمینی، ریلی و هوایی، و پذیرفتن مسئولیت‌ها طبق قرارداد. فورواردرها ملزم به داشتن نمایندگی در اکثر کشورهای دنیا نیستند و می‌توانند فقط در چند کشور نماینده داشته باشند.

همچنین یک فورواردر ممکن است با چندین کریر همزمان کار کند و یک نماینده در یک کشور هم می‌تواند نماینده چندین فورواردر باشد.

خدمات فورواردری به ۴ بخش تقسیم می‌شود:

* فورواردری هوایی

* فورواردری دریایی

* فورواردری زمینی

* فورواردری ریلی

وظایف شرکت فورواردر

شرکت‌های فورواردر وظایف مشخصی دارند و در قبال انجام آن‌ها مسئول هستند، این وظایف به شرح زیر است:

* صدور پروفرمای حمل

* عقد قرارداد حمل با صاحب کالا

* صدور بارنامه

* جمع‌ آوری

* انبارداری بار

* بسته ‌بندی بار

* بیمه باربری

* انجام امور تشریفات گمرکی در مبدا

* عقد قرارداد با شرکت‌های کریر و اخذ بارنامه دریایی، زمینی، هوایی و ریلی

* کسب اطلاعات لازم از جریان حمل و ارائه اطلاعات کسب شده به صاحب کالا بر حسب قرارداد

* تحویل کالا به گمرک مقصد

* انجام تسویه حساب

* اعلام ورود کالا به صاحب کالا

مسئولیت‌های فورواردر در پروسه‌ی حمل و نقل کالا

* کسب اطلاعات و دستورات لازم از مشتری برای صدور پروفرما، بارنامه و سایر اسناد حمل و نقل و انعقاد قرارداد حمل و خدمات فورواردی

* انعقاد قرارداد اجرای عملیات ترابری طبق دستورات مشتری

* نظارت بر امور عملیات حمل، تهیه و ارائه اطلاعات مورد نیاز به مشتری از قبیل اعلامیه حمل

* تحویل کالا به گمرک مقصد، امضاء صورت مجالس، کسر یا اضافه تخلیه یا آسیب دیدگی و فقدان کالا

* اخذ صورت مجالس از حمل کننده کریری و ارائه به مشتری

* تسویه حساب با مشتری، شخص حمل کننده یا پیمانکاران مربوطه و سایر وجوهی که وصول آن به عهده فورواردر است

* اعلام ورود کالا به مشتری و صدور ترخیصیه‌های کلی یا تفکیکی کالا

* انجام تشریفات گمرکی ترخیص کالا در صورت لزوم و حسب قرارداد منعقده

* تحویل کالا در نقطه مقصد و عملیات حمل از گمرک تا انبار صاحب کالا در صورت توافق نسبت به حمل یکسره

* اخذ پروانه ورود موقت کانتینرهای وارد شده به کشور از گمرکات و عودت آن‌ها در مهلت تعیین شده (برای مطالعه مقاله سیستم ورود موقت کلیک کنید)

* شرکت‌های فورواردر در جهت تامین کامیون‌های مورد نیاز، مجاز به انعقاد قرارداد یا توافق مستقیم با خود راننده (به استثنای رانندگان تحت پوشش خود) نیستند و صرفا از طریق شرکت‌های کریر باید اقدام به این امر نمایند.

* فورواردر باید مسئولیت‌های مدنی خود را بابت خدمات فورواردی که بر عهده می‌گیرد، بیمه نماید.

* وظایف محوله سمت کارگزار فورواردی (R.A) در حد مفاد قرارداد همکاری شامل انجام تشریفات مرزی، تحویل و تحول گمرکی و حمل و نقل کالا در حد عرف و یا حسب قرارداد منعقده با فورواردر اصلی است.

* بیمه باربری شامل وظایف فورواردر نیست مگر آن که در قرارداد منعقده به صراحت قید گردد و پرداخت حق بیمه جدای از هزینه حمل و نقل توسط مشتری تعهد شده باشد.

* ارائه خدمات محوله به عنوان کارگزار از طرف فورواردر اصلی از قبیل انجام تشریفات گمرکی در مرز و یا در گمرک مقصد و یا انجام عملیات ترانزیت داخلی یا بین‌المللی با رعایت مقررات و ضوابط حاکم

* همکاری در تهیه صورت جلسه‌ها و گزارش‌های لازم در مواقع بروز خسارات احتمالی یا فقدان کالا و مساعدت در پیگیری جبران خسارت در این قبیل موارد

* انعقاد قرارداد خدمات فورواردی از جمله جمع آوری کالا، انبارداری، بیمه باربری، بسته‌بندی کالا، صادرات، تفکیک و توزیع کالا، اظهار کالا به مراجع رسمی، دریافت وجوه و تهیه اسناد مربوط به کالا برای مشتری.

موسسات مرتبط با حمل و نقل

حمل و نقل در کشورهای مختلف و تجارت بین ‌الملل دارای قوانین و مقرراتی است که توسط برخی سازمان‌های داخلی یا بین‌المللی مقرر می‌شوند. در ادامه به انواع حمل و نقل می‌پردازیم.

حمل و نقل دريايی

سازمان کشتیرانی ناظر بر امور حمل و نقل دریایی در ایران است که از معاونت‌های وزارت راه و ترابری است.

این سازمان وظایفی مانند نظارت بر شرکت‌های حمل‌ و ‌نقل دريايی داخلی و خارجی، اداره امور آب‌های ساحلی، تدوين آئين نامه‌ها و مقررات لازم در امر حمل و نقل دريايی داخلی و خارجی، دادن گواهينامه ملوانان و خدمه کشتی‌ها، بررسی کنوانسيون‌های بين‌المللی در امر حمل و نقل دريايی و… را بر عهده دارد.

در سطح بین‌‌الملل ارگانی که بر امور حمل و نقل دریایی نظارت دارد سازمان بین‌‌المللی دریانوردی است که تابع سازمان ملل متحد است و تنظيم و تدوين مقررات بين‌‌المللی حمل و نقل دريايی را در سطح بين ‌المللی به عهده دارد.

حمل و نقل هوايی

سازمان هواپیمایی کشور ناظر بر امور حمل و نقل هوایی ایران است. وظیفه این سازمان اداره امور فرودگاه‌های کشور و وظایف مشابه سازمان بنادر در امور حمل و نقل هوایی است. سازمان هوایی کشور تابع سازمان ملل متحد است و تنظیم و تدوین مقررات بین‌المللی حمل و نقل هوایی را در سطح بین‌المللی برعهده دارد.

حمل و نقل هوایی

حمل و نقل جاده‌ای

سازمان حمل و نقل ناظر بر امور حمل و نقل جاده‌ای است که تابع وزارت راه و ترابری است. وظیفه این سازمان اداره امور حمل و نقل جاده‌ای و شرکت‌های فعال در کشور و تدوین مقررات و آیین‌نامه است. این سازمان تابع ملل متحد محسوب می‌شود.

حمل و نقل با راه آهن

تفاوتی بین سازمان ناظر و سازمان حمل کننده راه‌آهن وجود ندارد. سازمان راه‌آهن ایران هر دو وظیفه را بر عهده دارد.

کریرهای بین المللی

نام تعدادی از کریرهای بزرگ بین‌المللی (خطوط اصلی حمل و نقل و کشتیرانی) به شرح زیر است:

A.P. Moller–Maersk Group: HQ: Copenhagen Denmark

Mediterranean Shipping Company S.A. (MSC) HQ: Geneva, Switzerland

CMA CGM Group HQ: Marseille, France

China Ocean Shipping (Group) Company (COSCO) HQ: Beijing, China

Evergreen Marine HQ: Taoyuan City, Taiwan

Evergreen Marine: 6. Hapag-Lloyd HQ: Hamburg, Germany

Hanjin Shipping HQ: Seoul, South Korea

. Orient Overseas Container Line (OOCL) HQ: Hong Kong

American President Lines (APL) HQ: Singapore

Yang Ming Marine Transport Corporation HQ: Keelung, Taiwan

Hyundai Merchant Marine (HMM)HQ: Seoul, South Korea

Pacific International Lines (PIL)HQ: Singapore

Wan Hai Lines HQ: Taiwan

X-Press Feeders Group HQ: Singapore

تفاوت کریر با فورواردر

جهت آشنایی با تفاوت کریر و فورواردر به ادامه مقاله توجه کنید.

فورواردرها از طریق همکاری با خطوط کشتیرانی اصلی یا شرکت‌های حمل بار و غیره، خدمات لازم برای واردات و صادرات کالا را ارائه می دهند. خط کشتیرانی اصلی، شرکتی است که مالک کشتی و کانتینر است و کشتی‌های باری را که از بندر مبدا به بندر مقصد در حرکت هستند را اداره می‌کند. فورواردرها مالک کشتی‌های باری نیستند. تفاوت کریر و فورواردر این است که شرکت‌های فورواردر برای حمل اقلام مشتریان خود با خطوط اصلی حمل و نقل و کشتیرانی‌ها همکاری می‌کنند.

فورواردر شخص یا شرکتی است که در مقابل دستمزد، تشریفات حمل و نقل کالا از یک کشور به کشور دیگر را فراهم می‌کند اما مسئولیت حمل کالا بر عهده او نیست و به صورت یک واسطه حرفه‌ای میان فرستنده یا گیرنده کالا از یک سو، و متصدی باربری از سوی دیگر عمل می‌نماید. به فورواردر کارگزار نیز گفته می‌‍شود.

حمل کننده قانونی کالا یا همان کریر، شخصی است که با فرستنده برای حمل کالا قرارداد منعقد کرده است. این شخص ممکن است مالک کشتی یا اجاره کننده آن نیز باشد. کریر تمامی مسئوليت‌های حمل را می‌پذيرد.

وظیفه اصلی هر دو این شرکت‌ها حمل و نقل کالا از کشوری به کشور دیگر است. در واقع مسئولیت‌های شرکت‌های کریری بیشتر از شرکت‌های فورواردری است.

از دیگر تفاوت‌های کریر و فورواردر، می‌توان به این نکته اشاره کرد که فورواردرها واسطه‌هایی هستند که بین کریر و فرستنده یا گیرنده کالا قرار می‌گیرند و شرایط حمل کالا را فراهم می‌آورند و هیچ مسئولیتی در برابر حمل فیزیکی کالا ندارند. اما کریر حمل‌کننده قانونی کالا است و تمام مسئولیت حمل فیزیکی کالا برعهده کریر است.

نحوه همکاری با شرکت‌های کریر و فورواردر

زمانی که بازرگان یا تاجر، حمل کالا را مستقیم با کریر یا لاین‌های اصلی انجام می‌دهد، بارنامه اصلی (Master BL) به نام او و به عنوان مالک کالا صادر می‌شود؛ اما هنگامی که با فورواردر حمل انجام پذیرد، لاین اصلی بارنامه مستر را به نام فورواردر صادر می‌‎کند؛ و فورواردر این اختیار را دارد که بارنامه دوم (House BL) را به نام بازرگان صادر و در اختیار وی قرار دهد.

حمل کالا با شرکت فوروادر

زمان رسیدن بار به مقصد، بازرگان با در دست داشتن بارنامه house یا اصطلاحا بارنامه فورواردی، به شرکت فورواردر مراجعه کرده و پس از پرداخت هزینه‌های مربوطه، قبض انبار و ترخیصیه کالای خود را دریافت می‌کند (شرکت فورواردر وظیفه پرداخت هزینه‌های خود به خط اصلی، دریافت قبض انبار و ترخیصیه بازرگان از خط اصلی و واگذاری به وی را دارد).

لازم به ذکر است که در قبض انبارها، فقط شماره بارنامه اصلی (Master) قید خواهد شد و به نام شرکت حمل اصلی خواهد بود، ولی فورواردها قابلیت انتقال مالکیت این قبض انبارها را به صورت واگذاری به صاحب کالا و از طریق EPL  خواهند داشت. بنابراین مشکلی در ادامه فرایند پیش نخواهد آمد.

حمل کالا با کریر یا لاین اصلی

زمان رسیدن بار به مقصد، بازرگان با در دست داشتن بارنامه MASTER  یا اصطلاحا بارنامه اصلی (MAIN) ، به خطوط اصلی مراجعه کرده و پس از پرداخت هزینه‌های مربوطه، قبض انبار و ترخیصیه کالای خود را به نام خود دریافت می‌کند.

چرا باید از فورواردرها استفاده کنید؟

فورواردرها حمل و نقل را آسان‌تر می‌کنند و می‌توانند کل روند کار را به جای بازرگان کنترل کنند، بنابراین بازرگان مجبور به کنترل کلیه امور حمل و نقل نیست. آن‌ها با دقت بهترین راه را برای رساندن محموله به مقصد برنامه ریزی می‌کنند؛ و با خطوط حمل و نقل اصلی توافق نامه‌های ویژه‌ای برای مذاکره در مورد بهترین قیمت‌های رقابتی دارند.

فورواردرها محموله‌های متعدد مشتری‌های خود را جمع آوری و ترکیب کرده، و در نتیجه می‌توانند با هزینه کمتری، کانتینر از خطوط اصلی رزرو کرده و حمل کالا را مدیریت کنند. این شرایط برای کسانی ایده‌آل است که تعداد کمتری کانتینر حمل می‌کنند. به این معنی که اگر بازرگان تعداد کانتینر یا کامیون زیادی در یک پارت برای حمل داشته باشد بهتر است مستقیما با خطوط اصلی کار کند.

همچنین فورواردرها با استفاده از تخصص و برنامه ریزی دقیق خود قصد دارند کالاها را هرچه سریع‌تر و ارزان‌تر به مقصد برسانند. آن‌ها در صورت لزوم، هرگونه اسنادی را از طرف بازرگان تهیه و تکمیل می‌کنند.

فورواردرها یک نقطه تماس مشترک را ارائه می‌دهند؛ بدین معنی که شما نیاز به تماس جداگانه با هر ارگان ارائه دهنده خدمات نخواهید داشت. خطوط حمل و نقل اصلی ممکن است سایر خدمات حمل و نقل از بندر و به بندر را ارائه ندهند، بنابراین اگر به‌طور مستقیم با آن‌ها کار کنید باید این موارد را جداگانه خودتان انجام دهید.

موارد زیر مهم‌ترین عوامل موثر بر قیمت تمام شده حمل و نقل در شرکت‌های فورواردر است:

 

  1. هزینه‌های وسیله و روش حمل و نقل (هوایی، دریایی و زمینی)

  2. هزینه‌های مربوط به کانتینرها:

این هزینه‌ها شامل هزینه یک کانتینر کامل (FCL) و هزینه بخشی از یک کانتینر (LCL) است. همانطور که مشخص است LCL به دلیل سهیم شدن یک کانتینر با یک یا چند محموله دیگر، هزینه اضافی جداسازی بار در مقصد را نیز در بر خواهد داشت. بهتر است بدانید واحد بسته‌بندی در حمل و نقل هوایی ULD است.

  1. نوع محموله

با توجه به جنس کالا و نوع کانتینر مورد نیاز، هزینه حمل و نقل متفاوت خواهد بود. به عنوان مثال هزینه حمل و نقل کالاهای فاسد شدنی بیشتر است. همچنین برخی کالاها که برای قرار گرفتن در کانتینر و خارج شدن از آن نیاز به جرثقیل یا ماشین‌های مکانیکی دارند، هزینه حمل و نقل بیشتری خواهند داشت.

 

  1. وزن و حجم محموله

مورد تاثیرگذار دیگر وزن و حجم محموله است. به این صورت که هر محموله‌ای که وزن و حجم بیشتری داشته باشد، هزینه‌ی شیپینگ بیشتری نیز دارد.

البته این به این معنا نیست که اگر کانتینر فول رزرو کردید، تا جایی که کانتینر به شما اجازه می‌دهد کالا در آن بارگیری نکنید، شما می‌توانید از حداکثر ظرفیت کانتینر رزروی خود تا جاییکه محدودیت وزن رعایت شود، استفاده کنید.

 

  1. هزینه بسته‌بندی و پالت سازی (Palletisation)

همانطور که می‌دانید برای صادرات و واردات کالا، واردکنندگان و صادرکنندگان ملزم به رعایت اصول بسته‌بندی هستند. بسته به نوع بسته بندی انتخابی، هزینه حمل و نقل متفاوت است. در ضمن در برخی موارد عدم رعایت قوانین و مقررات بسته‌ بندی بین ‌المللی ممکن است کالا برای بسته‌بندی مجدد به مبدا برگشت داده شود. این موضوع نیاز به صرف هزینه بیشتر دارد و موجب افزایش قیمت حمل و نقل محموله خواهد شد.

 

  1. هزینه‌های محاسبه نشده

هزینه‌هایی نظیر نوسانات هزینه سوخت، تعدیل ارز، هزینه خطر جنگ و موارد امنیتی، هزینه فصل حمل و نقل و هزینه جبران خسارت احتمالی مواردی است که پیش بینی‌ آن‌ها دشوار است.

به همین دلیل اغلب شرکت‌ها از روش‌هایی برای کاهش ضررهای احتمالی استفاده می‌نمایند. ضریب تنظیم بکر (BAF) یکی از این روش‌ها است.

علاوه بر موارد بالا، پارامترهایی زیر از مهم‌ترین موارد تاثیرگذار در قیمت‌گذاری خدمات فوروارد محموله‌های حمل و نقل بین‌المللی است:

* هزینه‌های بیمه

* هزینه‌های پرونده سازی و امور اداری

* هزینه‌های در مقصد نظیر هزینه جا به جایی

* هزینه‌های مدیریت فرآیند

* هزینه‌های خدمات اضافی درخواستی مشتری

حمل با فورواردرها ارزان‌تر است یا کریرها؟

شاید گمان کنید که انجام حمل‌ و نقل بین‌المللی کالا با کریرها که خود صاحبان وسایل حمل‌ و نقل هستند هزینه کمتری دارد، ولی این طور نیست.

مشتریان اصلی کریرها در واقع فورواردرها هستند و قیمت‌هایی که فورواردرها به دلیل داشتن حجم قابل توجهی محموله به‌ صورت مرتب در یک مسیر از کریرها دریافت می‌کنند، پایین تر از قیمتی است که کریرها به بازرگانان به‌ صورت مستقیم اعلام می‌کنند. در واقع، حجم بالای محموله‌هایی که از طریق فورواردرها حمل می‌شود، به آن‌ها قدرت تخفیف بیشتری می‌دهد.

کریرها، وقتی با یک فورواردر که کاربلد و آشنا به ریزه‌ کاری‌های حمل‌ و نقل است کار می‌کنند، موجب کارکردن راحت‌تر با آن‌ها می‌شوند. این خود دلیل دیگری بر این واقعیت است که کریرها به ‌دلیل تمایل به کارکردن با فورواردرها، قیمت‌های پایین‌تری را به آن‌ها اعلام می کنند. فورواردرها، خدمات متنوع‌تر و وسیع‌تری نسبت به دامنه عمل کریرها انجام می‌دهند.

در این مقاله درباره کریر، وظایف و حقوق آن و همچنین درباره فورواردرها و سازمان‌های حمل و نقل و تفاوت کریر و فورواردر صحبت کردیم، امیدواریم با ارائه این مقاله توانسته باشیم مطالب مفیدی در اختیارتان قرار داده باشیم. در صورت هرگونه سوال یا درخواست مشاوره، با کارشناسان ما در شرکت بازرگانی جی تی جی تماس بگیرید.

نویسنده: نسرین نادری

فورواردر (یا فریت فورواردر) و کریر (خطوط اصلی کشتیرانی یا حمل و نقل) به حوزه حمل و نقل تجارت بین الملل مربوط می‌شود. در تجارت بین‌‌المللی جهت تحویل کالا از فروشنده به خریدار، به شرکت‌های واسطه برای حمل و نقل کالا نیاز است. به این شرکت‌های واسطه کریر و فورواردر می‌گویند. در ادامه مقاله به تعریف، نکات و تفاوت‌ کریر و فورواردر می‌پردازیم. محاسبه هزینه خدمات حمل و نقل به دلیل وجود عناصر و پارامترهای موثر زیاد، فرآیندی پیچیده است. به عنوان مثال برخی شرکت‌های حمل و نقل بین‌المللی، هزینه‌های خاصی در تعیین قیمت اولیه خود لحاظ می‌کنند، در حالی که در همین هزینه‌ها‌ در شرکت‌های دیگر اختیاری (optional) محسوب می‌شوند.

به همین دلیل ضروری است پیش از استفاده از خدمات شرکت‌های حمل و نقل، اطلاعات کاملی از پارامترهای تاثیرگذار در قیمت‌گذاری این شرکت‌ها به دست آورید.

عناوین مقاله:

 

تفاوت کریر و فورواردر

کریر

حمل کننده يا متصدی حمل که در قوانين گوناگون کشور از آن نام برده شده است، شخصی است حقيقی يا حقوقی که حمل و نقل فيزيکی کالا را به عهده دارد. آن‌ها مالک کشتی یا کامیون به نام تجاری خود هستند. همچنین در اکثر کشورها نمایندگی دارند و بین المللی هستند.

از جمله موسسات مربوط به کریر:

* شرکت‌های هواپيمايی

* کشتيرانی

* حمل و نقل جاده‌ای و راه‌آهن

کریر به شرکت‌هایی گفته می‌شود که دارای وسیله نقلیه حمل بار هستند و مسئولیت‌های آن‌ها بر اساس کنوانسیون‌ها، عرف بین ‌المللی و همچنین در قوانین و مقررات داخلی کشورها تا حدود زیادی مشخص و شناخته شده است. این شرکت‌ها به عنوان حمل کننده قانونی کالا شناخته شده‌اند.

این شرکت‌ها وظیفه جابه‌جایی کالا از کشور مبدا به کشور مقصد، توسط روش طراحی شده مطابق با قرارداد را دارند.

وظایف شرکت کریر

شرکت‌های کریر وظایف مشخصی دارند از جمله:

* دقت در تحویل محموله به مقصد و اخذ گواهی‌های مربوطه.

* تامین وسیله نقلیه مناسب جهت حمل، با توجه به مهلت مقرر شده در قرارداد حمل کالا.

* تحویل کالا به گیرنده در محل‌هایی که به وسیله مقامات گمرکی تعیین و اجازه داده می‌شود.

* تخلیه یا نظارت بر تخلیه، شمارش کالا، امضا اسناد کسر، اضافه و آسیب دیدگی.

* تودیع ضمانت‌نامه‌های لازم به ارگان‌های مربوطه جهت اخذ مدارک و اسناد ضروری.

* انعقاد قرارداد حمل و صدور راهنامه.

* تهیه اسناد و مدارک لازم برای امکان سفر از قبیل کارنه ‌تیر، کارنه دو پاساژ، دوزبلاغ، ویزا، بیمه نامه، گواهی قبولی و…

* تحویل گرفتن کالا از فرستنده یا فورواردر و نظارت در بارگیری کامیون از نظر تطبیق مندرجات اسناد حمل با محموله.

* ارائه اسناد کالای مربوط به مقامات گمرکات از مبدا تا مقصد، راه‌‌‌نامه و مراقبت در سالم نگه داشتن پلمپ‌های گمرکی.

* رعایت مسیر مشخص شده و مدت زمان حمل کالای ترانزیتی که مقامات گمرکی تعیین می‌نمایند.

* رعایت مسیر و مدت زمان حمل کالا بر طبق قرارداد حمل.

حقوق کریر

کریر از حقوق خود برخوردار است، این حقوق به قرار زیر است:

* مسئولیت‌های کریری در پرداخت غرامت محدود به موارد مذکور در کنوانسیون C.R.M  و به شرط رعایت مفاد این کنوانسیون از جانب فرستنده و گیرنده کالا خواهد بود.

* تا هنگامی که کرایه و هزینه‌های مربوط به آن پرداخت نشده باشد، کریر می‌تواند اجازه دخل و تصرف در کالا را به صاحب آن ندهد.

* کریر مسئولیتی در قبال مغایرت ناشی از محتویات بسته‌های آکبند یا کانتینرهایی که با پلمپ شماره‌دار سالم به همان نحو که تحویل گرفته شده به مقصد تحویل می‌شود، نخواهد داشت.

* در صورتی که حوادث و عواملی خارج از حیطه اختیارات کریر موجب عدم اجرای تعهد گردد، کریر مسئولیتی در قبال پرداخت غرامت ندارد.

* فرستنده کالا در صورتی که با اظهار نظر خلاف واقع خود از نظر کمیت و کیفیت کالا موجبات زیان یا انجام هزینه‌های غیر عادی را برای کریر فراهم نماید، متعهد به جبران آن است.

* در مواردی که کامیون به انتظار بارگیری یا تخلیه، بیش از حد مقرر معطل نگه داشته شود، مشتری متعهد به پرداخت حقوق توقف خواهد بود.

فورواردر

فورواردر عبارت است از شخص یا شرکت حمل و نقل کالا از یک کشور به کشور دیگر، با استفاده از شیوه‌های حمل دریایی، زمینی، ریلی و هوایی، و پذیرفتن مسئولیت‌ها طبق قرارداد. فورواردرها ملزم به داشتن نمایندگی در اکثر کشورهای دنیا نیستند و می‌توانند فقط در چند کشور نماینده داشته باشند.

همچنین یک فورواردر ممکن است با چندین کریر همزمان کار کند و یک نماینده در یک کشور هم می‌تواند نماینده چندین فورواردر باشد.

خدمات فورواردری به ۴ بخش تقسیم می‌شود:

* فورواردری هوایی

* فورواردری دریایی

* فورواردری زمینی

* فورواردری ریلی

وظایف شرکت فورواردر

شرکت‌های فورواردر وظایف مشخصی دارند و در قبال انجام آن‌ها مسئول هستند، این وظایف به شرح زیر است:

* صدور پروفرمای حمل

* عقد قرارداد حمل با صاحب کالا

* صدور بارنامه

* جمع‌ آوری

* انبارداری بار

* بسته ‌بندی بار

* بیمه باربری

* انجام امور تشریفات گمرکی در مبدا

* عقد قرارداد با شرکت‌های کریر و اخذ بارنامه دریایی، زمینی، هوایی و ریلی

* کسب اطلاعات لازم از جریان حمل و ارائه اطلاعات کسب شده به صاحب کالا بر حسب قرارداد

* تحویل کالا به گمرک مقصد

* انجام تسویه حساب

* اعلام ورود کالا به صاحب کالا

مسئولیت‌های فورواردر در پروسه‌ی حمل و نقل کالا

* کسب اطلاعات و دستورات لازم از مشتری برای صدور پروفرما، بارنامه و سایر اسناد حمل و نقل و انعقاد قرارداد حمل و خدمات فورواردی

* انعقاد قرارداد اجرای عملیات ترابری طبق دستورات مشتری

* نظارت بر امور عملیات حمل، تهیه و ارائه اطلاعات مورد نیاز به مشتری از قبیل اعلامیه حمل

* تحویل کالا به گمرک مقصد، امضاء صورت مجالس، کسر یا اضافه تخلیه یا آسیب دیدگی و فقدان کالا

* اخذ صورت مجالس از حمل کننده کریری و ارائه به مشتری

* تسویه حساب با مشتری، شخص حمل کننده یا پیمانکاران مربوطه و سایر وجوهی که وصول آن به عهده فورواردر است

* اعلام ورود کالا به مشتری و صدور ترخیصیه‌های کلی یا تفکیکی کالا

* انجام تشریفات گمرکی ترخیص کالا در صورت لزوم و حسب قرارداد منعقده

* تحویل کالا در نقطه مقصد و عملیات حمل از گمرک تا انبار صاحب کالا در صورت توافق نسبت به حمل یکسره

* اخذ پروانه ورود موقت کانتینرهای وارد شده به کشور از گمرکات و عودت آن‌ها در مهلت تعیین شده (برای مطالعه مقاله سیستم ورود موقت کلیک کنید)

* شرکت‌های فورواردر در جهت تامین کامیون‌های مورد نیاز، مجاز به انعقاد قرارداد یا توافق مستقیم با خود راننده (به استثنای رانندگان تحت پوشش خود) نیستند و صرفا از طریق شرکت‌های کریر باید اقدام به این امر نمایند.

* فورواردر باید مسئولیت‌های مدنی خود را بابت خدمات فورواردی که بر عهده می‌گیرد، بیمه نماید.

* وظایف محوله سمت کارگزار فورواردی (R.A) در حد مفاد قرارداد همکاری شامل انجام تشریفات مرزی، تحویل و تحول گمرکی و حمل و نقل کالا در حد عرف و یا حسب قرارداد منعقده با فورواردر اصلی است.

* بیمه باربری شامل وظایف فورواردر نیست مگر آن که در قرارداد منعقده به صراحت قید گردد و پرداخت حق بیمه جدای از هزینه حمل و نقل توسط مشتری تعهد شده باشد.

* ارائه خدمات محوله به عنوان کارگزار از طرف فورواردر اصلی از قبیل انجام تشریفات گمرکی در مرز و یا در گمرک مقصد و یا انجام عملیات ترانزیت داخلی یا بین‌المللی با رعایت مقررات و ضوابط حاکم

* همکاری در تهیه صورت جلسه‌ها و گزارش‌های لازم در مواقع بروز خسارات احتمالی یا فقدان کالا و مساعدت در پیگیری جبران خسارت در این قبیل موارد

* انعقاد قرارداد خدمات فورواردی از جمله جمع آوری کالا، انبارداری، بیمه باربری، بسته‌بندی کالا، صادرات، تفکیک و توزیع کالا، اظهار کالا به مراجع رسمی، دریافت وجوه و تهیه اسناد مربوط به کالا برای مشتری.

موسسات مرتبط با حمل و نقل

حمل و نقل در کشورهای مختلف و تجارت بین ‌الملل دارای قوانین و مقرراتی است که توسط برخی سازمان‌های داخلی یا بین‌المللی مقرر می‌شوند. در ادامه به انواع حمل و نقل می‌پردازیم.

حمل و نقل دريايی

سازمان کشتیرانی ناظر بر امور حمل و نقل دریایی در ایران است که از معاونت‌های وزارت راه و ترابری است.

این سازمان وظایفی مانند نظارت بر شرکت‌های حمل‌ و ‌نقل دريايی داخلی و خارجی، اداره امور آب‌های ساحلی، تدوين آئين نامه‌ها و مقررات لازم در امر حمل و نقل دريايی داخلی و خارجی، دادن گواهينامه ملوانان و خدمه کشتی‌ها، بررسی کنوانسيون‌های بين‌المللی در امر حمل و نقل دريايی و… را بر عهده دارد.

در سطح بین‌‌الملل ارگانی که بر امور حمل و نقل دریایی نظارت دارد سازمان بین‌‌المللی دریانوردی است که تابع سازمان ملل متحد است و تنظيم و تدوين مقررات بين‌‌المللی حمل و نقل دريايی را در سطح بين ‌المللی به عهده دارد.

حمل و نقل هوايی

سازمان هواپیمایی کشور ناظر بر امور حمل و نقل هوایی ایران است. وظیفه این سازمان اداره امور فرودگاه‌های کشور و وظایف مشابه سازمان بنادر در امور حمل و نقل هوایی است. سازمان هوایی کشور تابع سازمان ملل متحد است و تنظیم و تدوین مقررات بین‌المللی حمل و نقل هوایی را در سطح بین‌المللی برعهده دارد.

حمل و نقل هوایی

حمل و نقل جاده‌ای

سازمان حمل و نقل ناظر بر امور حمل و نقل جاده‌ای است که تابع وزارت راه و ترابری است. وظیفه این سازمان اداره امور حمل و نقل جاده‌ای و شرکت‌های فعال در کشور و تدوین مقررات و آیین‌نامه است. این سازمان تابع ملل متحد محسوب می‌شود.

حمل و نقل با راه آهن

تفاوتی بین سازمان ناظر و سازمان حمل کننده راه‌آهن وجود ندارد. سازمان راه‌آهن ایران هر دو وظیفه را بر عهده دارد.

کریرهای بین المللی

نام تعدادی از کریرهای بزرگ بین‌المللی (خطوط اصلی حمل و نقل و کشتیرانی) به شرح زیر است:

A.P. Moller–Maersk Group: HQ: Copenhagen Denmark

Mediterranean Shipping Company S.A. (MSC) HQ: Geneva, Switzerland

CMA CGM Group HQ: Marseille, France

China Ocean Shipping (Group) Company (COSCO) HQ: Beijing, China

Evergreen Marine HQ: Taoyuan City, Taiwan

Evergreen Marine: 6. Hapag-Lloyd HQ: Hamburg, Germany

Hanjin Shipping HQ: Seoul, South Korea

. Orient Overseas Container Line (OOCL) HQ: Hong Kong

American President Lines (APL) HQ: Singapore

Yang Ming Marine Transport Corporation HQ: Keelung, Taiwan

Hyundai Merchant Marine (HMM)HQ: Seoul, South Korea

Pacific International Lines (PIL)HQ: Singapore

Wan Hai Lines HQ: Taiwan

X-Press Feeders Group HQ: Singapore

تفاوت کریر با فورواردر

جهت آشنایی با تفاوت کریر و فورواردر به ادامه مقاله توجه کنید.

فورواردرها از طریق همکاری با خطوط کشتیرانی اصلی یا شرکت‌های حمل بار و غیره، خدمات لازم برای واردات و صادرات کالا را ارائه می دهند. خط کشتیرانی اصلی، شرکتی است که مالک کشتی و کانتینر است و کشتی‌های باری را که از بندر مبدا به بندر مقصد در حرکت هستند را اداره می‌کند. فورواردرها مالک کشتی‌های باری نیستند. تفاوت کریر و فورواردر این است که شرکت‌های فورواردر برای حمل اقلام مشتریان خود با خطوط اصلی حمل و نقل و کشتیرانی‌ها همکاری می‌کنند.

فورواردر شخص یا شرکتی است که در مقابل دستمزد، تشریفات حمل و نقل کالا از یک کشور به کشور دیگر را فراهم می‌کند اما مسئولیت حمل کالا بر عهده او نیست و به صورت یک واسطه حرفه‌ای میان فرستنده یا گیرنده کالا از یک سو، و متصدی باربری از سوی دیگر عمل می‌نماید. به فورواردر کارگزار نیز گفته می‌‍شود.

حمل کننده قانونی کالا یا همان کریر، شخصی است که با فرستنده برای حمل کالا قرارداد منعقد کرده است. این شخص ممکن است مالک کشتی یا اجاره کننده آن نیز باشد. کریر تمامی مسئوليت‌های حمل را می‌پذيرد.

وظیفه اصلی هر دو این شرکت‌ها حمل و نقل کالا از کشوری به کشور دیگر است. در واقع مسئولیت‌های شرکت‌های کریری بیشتر از شرکت‌های فورواردری است.

از دیگر تفاوت‌های کریر و فورواردر، می‌توان به این نکته اشاره کرد که فورواردرها واسطه‌هایی هستند که بین کریر و فرستنده یا گیرنده کالا قرار می‌گیرند و شرایط حمل کالا را فراهم می‌آورند و هیچ مسئولیتی در برابر حمل فیزیکی کالا ندارند. اما کریر حمل‌کننده قانونی کالا است و تمام مسئولیت حمل فیزیکی کالا برعهده کریر است.

نحوه همکاری با شرکت‌های کریر و فورواردر

زمانی که بازرگان یا تاجر، حمل کالا را مستقیم با کریر یا لاین‌های اصلی انجام می‌دهد، بارنامه اصلی (Master BL) به نام او و به عنوان مالک کالا صادر می‌شود؛ اما هنگامی که با فورواردر حمل انجام پذیرد، لاین اصلی بارنامه مستر را به نام فورواردر صادر می‌‎کند؛ و فورواردر این اختیار را دارد که بارنامه دوم (House BL) را به نام بازرگان صادر و در اختیار وی قرار دهد.

حمل کالا با شرکت فوروادر

زمان رسیدن بار به مقصد، بازرگان با در دست داشتن بارنامه house یا اصطلاحا بارنامه فورواردی، به شرکت فورواردر مراجعه کرده و پس از پرداخت هزینه‌های مربوطه، قبض انبار و ترخیصیه کالای خود را دریافت می‌کند (شرکت فورواردر وظیفه پرداخت هزینه‌های خود به خط اصلی، دریافت قبض انبار و ترخیصیه بازرگان از خط اصلی و واگذاری به وی را دارد).

لازم به ذکر است که در قبض انبارها، فقط شماره بارنامه اصلی (Master) قید خواهد شد و به نام شرکت حمل اصلی خواهد بود، ولی فورواردها قابلیت انتقال مالکیت این قبض انبارها را به صورت واگذاری به صاحب کالا و از طریق EPL  خواهند داشت. بنابراین مشکلی در ادامه فرایند پیش نخواهد آمد.

حمل کالا با کریر یا لاین اصلی

زمان رسیدن بار به مقصد، بازرگان با در دست داشتن بارنامه MASTER  یا اصطلاحا بارنامه اصلی (MAIN) ، به خطوط اصلی مراجعه کرده و پس از پرداخت هزینه‌های مربوطه، قبض انبار و ترخیصیه کالای خود را به نام خود دریافت می‌کند.

چرا باید از فورواردرها استفاده کنید؟

فورواردرها حمل و نقل را آسان‌تر می‌کنند و می‌توانند کل روند کار را به جای بازرگان کنترل کنند، بنابراین بازرگان مجبور به کنترل کلیه امور حمل و نقل نیست. آن‌ها با دقت بهترین راه را برای رساندن محموله به مقصد برنامه ریزی می‌کنند؛ و با خطوط حمل و نقل اصلی توافق نامه‌های ویژه‌ای برای مذاکره در مورد بهترین قیمت‌های رقابتی دارند.

فورواردرها محموله‌های متعدد مشتری‌های خود را جمع آوری و ترکیب کرده، و در نتیجه می‌توانند با هزینه کمتری، کانتینر از خطوط اصلی رزرو کرده و حمل کالا را مدیریت کنند. این شرایط برای کسانی ایده‌آل است که تعداد کمتری کانتینر حمل می‌کنند. به این معنی که اگر بازرگان تعداد کانتینر یا کامیون زیادی در یک پارت برای حمل داشته باشد بهتر است مستقیما با خطوط اصلی کار کند.

همچنین فورواردرها با استفاده از تخصص و برنامه ریزی دقیق خود قصد دارند کالاها را هرچه سریع‌تر و ارزان‌تر به مقصد برسانند. آن‌ها در صورت لزوم، هرگونه اسنادی را از طرف بازرگان تهیه و تکمیل می‌کنند.

فورواردرها یک نقطه تماس مشترک را ارائه می‌دهند؛ بدین معنی که شما نیاز به تماس جداگانه با هر ارگان ارائه دهنده خدمات نخواهید داشت. خطوط حمل و نقل اصلی ممکن است سایر خدمات حمل و نقل از بندر و به بندر را ارائه ندهند، بنابراین اگر به‌طور مستقیم با آن‌ها کار کنید باید این موارد را جداگانه خودتان انجام دهید.

موارد زیر مهم‌ترین عوامل موثر بر قیمت تمام شده حمل و نقل در شرکت‌های فورواردر است:

 

  1. هزینه‌های وسیله و روش حمل و نقل (هوایی، دریایی و زمینی)

  2. هزینه‌های مربوط به کانتینرها:

این هزینه‌ها شامل هزینه یک کانتینر کامل (FCL) و هزینه بخشی از یک کانتینر (LCL) است. همانطور که مشخص است LCL به دلیل سهیم شدن یک کانتینر با یک یا چند محموله دیگر، هزینه اضافی جداسازی بار در مقصد را نیز در بر خواهد داشت. بهتر است بدانید واحد بسته‌بندی در حمل و نقل هوایی ULD است.

  1. نوع محموله

با توجه به جنس کالا و نوع کانتینر مورد نیاز، هزینه حمل و نقل متفاوت خواهد بود. به عنوان مثال هزینه حمل و نقل کالاهای فاسد شدنی بیشتر است. همچنین برخی کالاها که برای قرار گرفتن در کانتینر و خارج شدن از آن نیاز به جرثقیل یا ماشین‌های مکانیکی دارند، هزینه حمل و نقل بیشتری خواهند داشت.

 

  1. وزن و حجم محموله

مورد تاثیرگذار دیگر وزن و حجم محموله است. به این صورت که هر محموله‌ای که وزن و حجم بیشتری داشته باشد، هزینه‌ی شیپینگ بیشتری نیز دارد.

البته این به این معنا نیست که اگر کانتینر فول رزرو کردید، تا جایی که کانتینر به شما اجازه می‌دهد کالا در آن بارگیری نکنید، شما می‌توانید از حداکثر ظرفیت کانتینر رزروی خود تا جاییکه محدودیت وزن رعایت شود، استفاده کنید.

 

  1. هزینه بسته‌بندی و پالت سازی (Palletisation)

همانطور که می‌دانید برای صادرات و واردات کالا، واردکنندگان و صادرکنندگان ملزم به رعایت اصول بسته‌بندی هستند. بسته به نوع بسته بندی انتخابی، هزینه حمل و نقل متفاوت است. در ضمن در برخی موارد عدم رعایت قوانین و مقررات بسته‌ بندی بین ‌المللی ممکن است کالا برای بسته‌بندی مجدد به مبدا برگشت داده شود. این موضوع نیاز به صرف هزینه بیشتر دارد و موجب افزایش قیمت حمل و نقل محموله خواهد شد.

 

  1. هزینه‌های محاسبه نشده

هزینه‌هایی نظیر نوسانات هزینه سوخت، تعدیل ارز، هزینه خطر جنگ و موارد امنیتی، هزینه فصل حمل و نقل و هزینه جبران خسارت احتمالی مواردی است که پیش بینی‌ آن‌ها دشوار است.

به همین دلیل اغلب شرکت‌ها از روش‌هایی برای کاهش ضررهای احتمالی استفاده می‌نمایند. ضریب تنظیم بکر (BAF) یکی از این روش‌ها است.

علاوه بر موارد بالا، پارامترهایی زیر از مهم‌ترین موارد تاثیرگذار در قیمت‌گذاری خدمات فوروارد محموله‌های حمل و نقل بین‌المللی است:

* هزینه‌های بیمه

* هزینه‌های پرونده سازی و امور اداری

* هزینه‌های در مقصد نظیر هزینه جا به جایی

* هزینه‌های مدیریت فرآیند

* هزینه‌های خدمات اضافی درخواستی مشتری

حمل با فورواردرها ارزان‌تر است یا کریرها؟

شاید گمان کنید که انجام حمل‌ و نقل بین‌المللی کالا با کریرها که خود صاحبان وسایل حمل‌ و نقل هستند هزینه کمتری دارد، ولی این طور نیست.

مشتریان اصلی کریرها در واقع فورواردرها هستند و قیمت‌هایی که فورواردرها به دلیل داشتن حجم قابل توجهی محموله به‌ صورت مرتب در یک مسیر از کریرها دریافت می‌کنند، پایین تر از قیمتی است که کریرها به بازرگانان به‌ صورت مستقیم اعلام می‌کنند. در واقع، حجم بالای محموله‌هایی که از طریق فورواردرها حمل می‌شود، به آن‌ها قدرت تخفیف بیشتری می‌دهد.

کریرها، وقتی با یک فورواردر که کاربلد و آشنا به ریزه‌ کاری‌های حمل‌ و نقل است کار می‌کنند، موجب کارکردن راحت‌تر با آن‌ها می‌شوند. این خود دلیل دیگری بر این واقعیت است که کریرها به ‌دلیل تمایل به کارکردن با فورواردرها، قیمت‌های پایین‌تری را به آن‌ها اعلام می کنند. فورواردرها، خدمات متنوع‌تر و وسیع‌تری نسبت به دامنه عمل کریرها انجام می‌دهند.

در این مقاله درباره کریر، وظایف و حقوق آن و همچنین درباره فورواردرها و سازمان‌های حمل و نقل و تفاوت کریر و فورواردر صحبت کردیم، امیدواریم با ارائه این مقاله توانسته باشیم مطالب مفیدی در اختیارتان قرار داده باشیم. در صورت هرگونه سوال یا درخواست مشاوره، با کارشناسان ما در شرکت بازرگانی جی تی جی تماس بگیرید.

نویسنده: نسرین نادری

مطالب مرتبط

یک نظر بگذارید

مشاوره رایگان