محدودیتهای واردات کالا در سال ۱۴۰۴ شامل تغییراتی در قوانین تجاری، تعرفههای گمرکی، تخصیص ارز و همچنین لیست کالاهای مجاز، مشروط و ممنوعه است. این تغییرات با هدف حمایت از تولید داخلی، کنترل خروج ارز و تنظیم بازار داخلی اعمال شدهاند. در ادامه به مهمترین محدودیتها و قوانین جدید در حوزه واردات کالا در سال ۱۴۰۴ پرداختهایم.
۱. تغییرات در نرخ ارز و تعرفههای گمرکی
یکی از مهمترین عوامل تأثیرگذار بر واردات کالا، نرخ ارز محاسباتی و تعرفههای گمرکی است. در سال ۱۴۰۴، دولت تصمیماتی در این حوزه اتخاذ کرده که واردکنندگان باید به آنها توجه داشته باشند:
نرخ ارز محاسباتی
- بر اساس قانون بودجه ۱۴۰۴، نرخ ارز مبنای محاسبه حقوق ورودی کالاها، بهجز کالاهای اساسی و دارویی، بر اساس میانگین نرخ ارز مرکز مبادله طلا و ارز در اسفندماه ۱۴۰۳ تعیین میشود.
- این تغییر باعث افزایش هزینههای واردات کالاهایی میشود که مشمول دریافت ارز دولتی نیستند.
تعرفههای گمرکی جدید
- واردات تلفن همراه: برای گوشیهای همراه با قیمت بین ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ یورو، تعرفه ۱۵ درصدی و برای گوشیهای بالای ۱۰۰۰ یورو، تعرفه ۳۰ درصدی اعمال شده است.
- واردات خودرو: تعرفه واردات خودرو ۱۰۰ درصد تعیین شده و واردات خودروهای بالای ۴۰ هزار دلار همچنان ممنوع است.
- برخی مواد اولیه و تجهیزات صنعتی که در داخل کشور تولید نمیشوند، مشمول تعرفههای پایینتر شدهاند تا از تولید داخلی حمایت شود.
۲. محدودیتها و تسهیلات در واردات خودرو
در سال ۱۴۰۴، واردات خودرو تحت شرایط خاصی امکانپذیر است:
- سقف ارزی واردات خودرو: بانک مرکزی موظف است حداقل ۲ میلیارد یورو ارز برای واردات خودروهای سواری نو و کارکرده (حداکثر پنج سال ساخت) تخصیص دهد.
- واردات خودروهای اقتصادی: دولت قصد دارد واردات خودروهای اقتصادی با قیمت کمتر از ۱۰ هزار دلار را تسهیل کند تا بازار خودروهای ارزانتر بهبود یابد.
- عدم تغییر در محدودیت حجم موتور: خودروهای با حجم موتور بالای ۲۵۰۰ سیسی همچنان در لیست ممنوعیت قرار دارند.
۳. تخصیص ارز برای کالاهای اساسی
دولت برای حمایت از واردات کالاهای اساسی، دارو و نهادههای کشاورزی، ۱۲ میلیارد دلار ارز با نرخ ترجیحی اختصاص داده است. کالاهای مشمول این حمایت عبارتند از:
- محصولات کشاورزی و دامی: گندم، برنج، روغن، نهادههای دامی و خوراک دام
- دارو و تجهیزات پزشکی: انواع داروهای حیاتی، واکسنها و تجهیزات پزشکی حساس
با این حال، واردکنندگان باید توجه داشته باشند که تخصیص ارز ترجیحی با محدودیتهایی مواجه است و دولت کنترل سختگیرانهای بر این موضوع دارد.
۴. دستهبندی کالاهای وارداتی
بر اساس قانون تجارت ایران، کالاهای وارداتی به سه گروه تقسیم میشوند:
کالاهای مجاز
- کالاهایی که بدون هیچ محدودیتی و با رعایت مقررات گمرکی وارد میشوند.
- معمولاً شامل کالاهای مصرفی روزمره، مواد اولیه مورد نیاز صنایع و برخی تجهیزات صنعتی هستند.
کالاهای مشروط
- کالاهایی که واردات آنها نیازمند اخذ مجوز از سازمانهای دولتی و وزارتخانههای مرتبط است.
- شامل برخی تجهیزات پزشکی، مواد شیمیایی خاص، محصولات کشاورزی و کالاهایی که ممکن است اثرات زیستمحیطی داشته باشند.
کالاهای ممنوعه
- کالاهایی که ورود آنها به کشور بهطور کامل ممنوع است. این موارد شامل کالاهایی است که به دلایل امنیتی، بهداشتی، اخلاقی یا اقتصادی غیرمجاز اعلام شدهاند.
- برخی از مهمترین کالاهای ممنوعه در سال ۱۴۰۴ عبارتند از:
- کالاهای مخالف با شرع اسلام و قوانین کشور (مانند مشروبات الکلی، گوشت خوک)
- مواد مخدر و روانگردان
- سلاح، مهمات، مواد منفجره و تجهیزات نظامی (مگر با مجوز وزارت دفاع)
- دستگاههای فرستنده خاص و تجهیزات جاسوسی (مگر با مجوز وزارت اطلاعات)
- کتابها، نشریات و محصولات فرهنگی مغایر با شئونات اسلامی
- کالاهای دارای علائم تجاری جعلی
- خودروهای کارکرده بیش از ۵ سال
- برخی کالاهای لوکس که مشابه داخلی دارند
۵. قوانین مربوط به بستهبندی و برچسبگذاری کالاهای وارداتی
در سال ۱۴۰۴، مقررات سختگیرانهتری برای بستهبندی و برچسبگذاری کالاهای وارداتی اعمال شده است. کالاهای وارداتی باید:
- دارای برچسب فارسی شامل نام کالا، کشور مبدأ، ترکیبات، تاریخ تولید و انقضا باشند.
- استانداردهای بهداشتی و بستهبندی متناسب با مقررات ملی را رعایت کنند.
- محصولات غذایی و دارویی دارای برچسبهای تاییدیه از سازمان غذا و دارو باشند.
واردکنندگانی که این مقررات را رعایت نکنند، ممکن است با توقیف کالا در گمرک و حتی جریمههای سنگین مواجه شوند.
۶. محدودیتهای ارزی و نقلوانتقال پول
- محدودیتهای استفاده از ارز نیمایی: برخی کالاها دیگر مشمول دریافت ارز نیمایی نیستند و باید با ارز آزاد وارد شوند.
- کنترل شدیدتر نقلوانتقالات مالی: واردکنندگان ملزم به ارائه اسناد رسمی خرید، مدارک مالیاتی و اثبات منبع تأمین ارز هستند.
- نوسانات ارزی و تأثیر آن بر هزینههای واردات: افزایش قیمت ارز ممکن است هزینههای واردات را افزایش دهد و باعث کاهش قدرت خرید واردکنندگان شود.
۷. تغییرات در لیست کالاهای ممنوعه وارداتی
در سال ۱۴۰۴، برخی کالاها به لیست ممنوعه اضافه شدهاند:
- گروه ۴: شامل کالاهای غیرضروری و لوکس مانند پوشاک خارجی، لوازم آرایشی، خودروهای لوکس و برخی لوازم خانگی
- گروه ۲۷: شامل کالاهایی که به تشخیص وزارت صنعت، معدن و تجارت، واردات آنها به مصلحت کشور نیست (مانند برخی تجهیزات پزشکی، مواد اولیه خاص و برخی کالاهای مصرفی)
دستهبندی نمونه کالا براساس کالاهای ممنوعه وارداتی وزارت جهاد کشاورزی
| دستهبندی | نمونه کالا براساس کالاهای ممنوعه وارداتی وزارت جهاد كشاورزی |
| محصولات دامی | اسب مسابقهای، الاغ، گوشت اسب، خوک، میمون، برخی انواع ماهی (مارماهی، ماهی کاد، سگ ماهی، کوسه ماهی)، موی انسان و حیوانات |
| محصولات کشاورزی | انواع سبزیجات (گوجه فرنگی، پیاز، سیر، کاهو، کلم، هویج، خیار، لوبیا، بادمجان، قارچ، اسفناج، کنگر فرنگی، زیتون، کدو، سیب زمینی و …)، انواع میوهها (هندوانه، پاپایا، سیب، گلابی، آلو، توت فرنگی و …)، برخی حبوبات و غلات |
| محصولات دریایی | برخی انواع ماهیها (پرتوماهی، چارگوش ماهی)، انواع خرچنگ |
| گیاهان زینتی | گلهای سرخ، میخک، ارکیده، داوودی، سوسن، انتوریوم و زنبق |
| دستهبندی | نمونه کالا براساس کالاهای ممنوعه وارداتی در صنایع غذا و دارو |
| لبنیات | شیر، کره، خمیر لبنی، پنیر (انواع) |
| فرآوردههای دامی | شیر خشک شتر، عسل طبیعی |
| ادویه جات و نوشیدنیها | پودر زعفران، چای، قند افرا، آبجو |
| دستهبندی | نمونه کالاهای ممنوعه |
| صنایع معدنی | خاک رس رنگزدا، گل سرشور، سنگ پا، مرمر، تراورتن، ماسه سنگ، قلوه سنگ، ریگ، گچ، سنگ گچ، سنگ آهک، سیمان سفید |
| صنایع شیمیایی و پلیمری | الکل اتیلیک، خاکستر زباله، شمع، ضایعات کلینیکی، وان، ظرفشویی، دستشویی، ظروف ملامین، درب و پنجره |
| صنعت دخانیات | سیگار برگ، سیگاریلو، سیگار حاوی توتون |
| دستهبندی | نمونه کالاهای ممنوعه |
| صنایع سلولزی، چاپ و نوشتافزار | مغز مداد آرایشی، مواد مخصوص فر مو، فیکساتور مو، املاح معطر، عود، دستمال مرطوب بهداشتی، موم موبر، صابون (انواع)، تجهیزات دفتر کار و مدارس |
| صنایع منسوجات و پوشاک | چمن مصنوعی، کیف دستساز، کمربند چرمی دستساز |
| صنایع ورزشی و خلاق | مصنوعات چوبی صنایع دستی (منبتکاری، معرقکاری)، لباس اسکی دستدوز، کفش مخصوص دوچرخهسواری |
| دستهبندی | نمونه کالاهای ممنوعه |
| صنایع لوازم خانگی و اداری | سفالینههای شیشهای، قوطی نوشابه، اجاق گاز فردار، ظرفشویی، روشویی |
| صنایع ماشینآلات و تجهیزات تولید | بیل، بیلچه، قیچی باغبانی، اره دستی، سوهان، انبردست، لولهبر، منگنه سوراخکن |
| صنایع برقی و الکترونیکی | آیفون تصویری، سینما خانگی، رادیو پخشکن جیبی، گیرنده دیجیتال تلویزیون، کلید روشنایی، لامپ حبابی |
| صنایع خودرو | ماشینهای کارتینگ، موتورهای 4چرخ و 3چرخ، آمبولانس، کامیون حمل بتن، کامیونهای دارای دکل حفاری |
| دستهبندی | نمونه کالاهای ممنوعه |
| صنایع هوایی | بالون، گلایدر، پرنده بدون سرنشین غیرنظامی |
| صنایع ریلی و دریایی | وسایل نقلیه آبی صیادی، جت اسکی، شناورهای یدککش و جلوران |
| صنایع تجهیزات پزشکی و آزمایشگاهی | دستگاه هیدروتراپی، صندلی ماساژ |
نتیجهگیری
محدودیتهای واردات کالا در سال ۱۴۰۴ با هدف کنترل خروج ارز، حمایت از تولید داخلی و تنظیم بازار اعمال شدهاند. واردکنندگان باید: ✅ پیش از اقدام به واردات، آخرین مقررات گمرکی را بررسی کنند.
✅ مجوزهای لازم را از سازمانهای مرتبط دریافت کنند.
✅ نوسانات ارزی و سیاستهای ارزی را در نظر بگیرند.
✅ کالاهای خود را مطابق استانداردهای بستهبندی و برچسبگذاری وارد کنند.
با رعایت این نکات، از مشکلات احتمالی مانند توقیف کالا در گمرک، جریمههای مالی و محدودیتهای ارزی جلوگیری خواهد شد.
منبع: اقتصاد آنلاین

مدیر داخلی
09916680651

كارشناس حمل و نقل بين الملل و بيمه
09916680654

مدیر بازرگانی
09916680653

